Toàn cảnh kinh tế-tài chính 2-6-2012

Những quan sát chính rút ra từ dòng thời sự theo ngày của Vietnamica Finance, được cập nhật liên tục từ sáng tới khuya.

1. Diễn biến nội địa

* Đáng chú ý trong ngày:

• TTCK kiểm tra tâm lý NĐT trước các thông tin hỗ trợ cho xu thế tăng giá.
• Trần lãi suất huy động nhiều khả năng sẽ giảm xuống 10%/năm, thậm chí 9%/năm.
• Phương án xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng bằng thành lập công ty mua bán nợ còn nhiều câu hỏi chưa được trả lời.
• Kinh doanh khó khăn, kết quả kém làm gia tăng mâu thuẫn giữa người sở hữu và người điều hành doanh nghiệp.
• Hiệu quả kinh doanh và quản lý với các TCT, tập đoàn là tâm điểm chú ý của xã hội và giới kinh doanh trong, ngoài nước.
• Phát triển kinh tế Việt Nam cần chú ý tới chất lượng.
  Aung San Suu Kyi (Myanmar) gây ấn tượng tốt đẹp với các nhà lãnh đạo thế giới tại WEF.
• Mỹ tăng cường hiện diện quân sự trong lúc căng thẳng trên biển Đông giữa Trung Quốc và nhiều nước ASEAN gia tăng.

* Ngân hàng:

VASEP: cần ngân hàng tham gia cùng doanh nghiệp thủy sản giải quyết nợ xấu và bổ sung nguồn vốn hoạt động (SGTT, 1-6).

* Bất động sản:

Fitch Ratings vừa cảnh báo triển vọng tiêu cực cho xếp hạng B của trái phiếu dài hạn phát hành bằng ngoại tệ và nội tệ của Hoàng Anh Gia Lai. Cảnh báo tiêu cực phản ánh HAG vẫn tiếp tục bị tình trạng căng thẳng tín dụng với tồn kho bất động sản. Tính đến ngày 31-3-2012, cân bằng tiền mặt của Hoàng Anh Gia Lai tương đối thấp, có giá trị 1,7 nghìn tỷ đồng trong khi kết thúc năm 2011 đạt 2,9 nghìn tỷ đồng. Xếp hạng của Hoàng Anh Gia Lai có thể bị tụt hạng nếu như cân bằng tiền mặt của HAG đến cuối T6.2012 vẫn tiếp tục dưới mức 3 nghìn tỷ đồng (TTVN/Reuters, 1-6).

* Tiền tệ:

Thông tin từ nội dung cuộc họp giữa Ngân hàng Nhà nước với nhóm G14 sáng 31-5 cho hay, trần lãi suất tiếp tục hạ thêm 1%, về 10%/năm với huy động và 13% với cho vay. Nhiều khả năng, quy định này sẽ phải chờ tới cuối tháng mới áp dụng vì lần giảm về 11% mới diễn ra chưa được một tuần. Hai lần điều chỉnh lãi suất từ 14% về 13% và từ 13% về 12% trước đó cũng cách nhau khoảng 1 tháng (VnExpress, 1-6).

Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia: (i) tăng trưởng tín dụng 1,5%-1,7%/tháng là hợp lý (TBNH, 1-6).

* M&A:

Luật Khoáng sản – hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2011 – đã có điều khoản cho phép chuyển nhượng quyền thăm dò và quyền khai thác khoáng sản và giao thẩm quyền xét chấp thuận cho cơ quan quản lý nhà nước trước đó đã cấp Giấy phép khai thác. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn tổng số các doanh nghiệp khoáng sản đang hoạt động,  tham gia chủ yếu trong lĩnh vực khai thác khoáng sản phục vụ công nghiệp sản xuất xi măng, đá ốp lát, nước khoáng, vàng, Niken, titan sa khoáng, đá phiến lợp, quặng sắt. Cơ sở pháp lý rõ ràng và kinh nghiệm trong khâu tìm kiếm, đánh giá và triển khai dự án sẽ là những yếu tố khích lệ NĐTNN triển khai M&A trong ngành khoáng sản (MAForum).

* TTCKVN (HOSE/HNX):

HNX hủy niêm yết VSP do : lỗ 3 năm liên tiếp; số lỗ lũy kế hơn 800 tỷ đồng; nợ dài hạn hơn 1.700 tỷ (TTVN, 1-6)

Trong tuần từ 28/5 đến ngày 1/6, các NĐTNN mua ròng 182,29 tỷ đồng trên cả 2 sàn (ĐTCK, 1-6).

* Chính sách vĩ mô:

Thành lập công ty mua bán nợ nhà nước đang được cân nhắc như một giải pháp để xử lý số nợ 100.000 tỷ đồng (VnEconomy, 1-6). * VF: Đây là vấn đề chính sách lớn. Quyết định thành lập chỉ là một thủ tục hành chính nhưng để công ty này vận hành có hiệu quả, đáp ứng các kỳ vọng khi ra đời có nhiều câu hỏi đặt ra: công ty mua bán nợ mới này phân biệt ra sao với DATC? Tài sản nợ sẽ được xử lý tiếp thế nào để công ty này không trở thành gánh nặng tài chính một lần nữa? Năng lực tài chính của công ty tới đâu (không loại trừ khả năng con số nợ thực tế vượt quá 100.000 tỷ đồng)?

* Tài chính doanh nghiệp:

VNA ký thỏa thuận vay Eximbank 100 triệu USD, trong 10 năm để mua 4 máy bay Airbus A321. VNA đã ký hợp đồng mua 26 máy bay từ Airbus trong giai đoạn 2011-14, trong đó có 7 máy bay được giao vào năm 2012. VNA sẽ vay từ nguồn khác để thanh toán nốt cho 3 máy bay còn lại. Đội bay của VNA hiện có 75 máy bay hiện đại, chuyên chở hành khách tới 20 điểm nội địa và 26 điểm quốc tế với trên 300 chuyến bay mỗi ngày. Dự kiến VNA mở rộng đội bay (gồm Boeing 777, 787, 789 và Airbus A330, A321, A320) lên 115 vào năm 2015 và 170 vào năm 2020 (VNS, 1-6).

Ngành ô tô Việt Nam không bán được hàng. Showroom xe nhập đóng cửa, giảm giá cắt lỗ. Xe liên doanh tồn kho khiến doanh số 4 tháng giảm gần 50% so với cùng kỳ 2011 (VnExpress, 1-6).

* Thông tin thị trường/doanh nghiệp khác:

Ông Hoàng Xuân Quyến – cựu TGĐ Chứng khoán Liên Việt – bị bắt vì đồng ý nhận thế chấp cổ phiếu chưa niêm yết dù không được HĐQT cho phép. Sai phạm này làm CK Liên Việt thiệt hại 30 tỷ đồng. Ông Quyến đã khắc phục 10 tỷ đồng (VnExpress, 1-6). * VF: Xung đột lợi ích giữa người sở hữu và người điều hành tại các công ty gay gắt hơn trong bối cảnh kinh tế khó khăn và kết quả kinh doanh ảm đạm.

Các cổ đông lớn của Tổng CTCP Bảo hiểm SHB – Vinacomin (SVIC), trong đó có Tập đoàn T&T, Ngân hàng SHB, Công ty Chứng khoán SHS phủ quyết một loạt nội dung chính cần thiết cho hoạt động của doanh nghiệp này tại ĐHCĐ ngày 4-5. Lý do: hoạt động đầu tư SVIC trong năm 2011 chưa rõ ràng, chưa có báo cáo đánh giá kết quả đầu tư (ĐTCK, 1-6).

Hiện Việt Nam có 1.309 DN 100% vốn nhà nước tập trung ở 11 tập đoàn kinh tế, 11 tổng công ty đặc biệt và 74 tổng công ty. Đa số các DNNN có lãi và đóng góp nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho biết “Tình hình tài chính tại nhiều tập đoàn, tổng công ty chưa đảm bảo các yêu cầu về an toàn tài chính, đang tiềm tàng nhiều nguy cơ rủi ro và đổ vỡ khi kinh doanh không hiệu quả. Mức lỗ bình quân của các tập đoàn, tổng công ty còn lớn, mức lỗ bình quân của một DNNN cao gấp 12 lần so với DN ngoài nhà nước” (TBNH http://www.stockbiz.vn/News/2012/6/1/301340/nguy-co-mat-can-doi-tai-chinh.aspx, 1-6).* VF: Nợ lớn biến các tập đoàn, tổng công ty trở thành NHTM “bất đắc dĩ” .

* Chính trị:

Bộ Tài chính cho biết, 30/85 tập đoàn và tổng công ty có tỉ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu trên ba lần. Bảy tập đoàn và tổng công ty có tỉ lệ trên 10 lần. Theo đề án tái cấu trúc DNNN, đến năm 2015 sẽ phải cổ phần hóa thành công 573 DNNN. Cả năm 2011 và 4 tháng đầu năm 2012, mới có 6 DNNN được cổ phần hóa (TT, 1-6).

* Xã hội:

Đại biểu quốc hội góp ý với dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế: (i) hạ mức thu thuế và (ii) đơn giản thủ tục thuế (VnEconomy, 1-6)

2. Góc nhìn quốc tế

* Về triển vọng kinh tế Việt Nam:

HSBC cho biết, sau khi điều chỉnh các yếu tố mùa vụ, chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5 giảm xuống 48,3 điểm  từ mức 49,5 của tháng 4. Đây là mức thấp nhất trong 3 tháng qua (TTVN, 1-6).

* Về hệ thống và thị trường tài chính Việt Nam:

Andy Ho (VinaCap): TTCKVN vẫn mang lại cơ hội đầu tư hấp dẫn với mức P/E thấp. Ngược lại, Alan Phan (Viasa) cho rằng, giá rẻ không phải yếu tố hấp dẫn của một TTCK và TTCKVN phải tăng tính hấp dẫn bằng nâng chất lượng hàng hóa, nâng tính minh bạch và công bằng trong luật chơi (ĐTCK, 1-6).

* Về chính sách phát triển kinh tế VN:

Chính sách xóa đói, giảm nghèo của Việt Nam cần có sự tham gia nhiều hơn của đại diện các dân tộc thiểu số. Năm 2010, người dân tộc thiểu số chiếm 47% dân số nghèo của Việt Nam. 2/3 của số này thuộc nhóm 10% nghèo nhất cả nước (VNS, 2-6)

* Về các ngành/vùng kinh tế VN:

Nhiên liệu LPG (LNG), CNG của Việt Nam có cơ hội hướng tới các thị trường xuất khẩu. Nhật Bản đã ngừng sử dụng năng lượng hạt nhân – vốn đảm bảo 26% nhu cầu năng lượng của nước này – và có nhu cầu nhập khẩu LNG lên tới 2 tỷ bcf/d (VF, 31-5). IEA mới đây cũng dự báo sử dụng khí gas tự nhiên toàn cầu sẽ tăng hơn 50% vào năm 2035 (VNS, 2-6).

3. Việt Nam hướng tới thị trường toàn cầu

* Ngoại giao:

Tham dự WEF Đông Á, Việt Nam thể hiện nỗ lực chủ động và tích cực tham gia tiến trình xây dựng cộng đồng ASEAN, các khuôn khổ và đề xuất hợp tác khu vực (ĐCS, 1-6). * VF: Đây là các nỗ lực thông thường của công tác ngoại giao và hội nhập quốc tế.

* Thương mại quốc tế:

5T.2012 Việt Nam đạt giá trị xuất khẩu 4,84 tỷ USD sang Trung Quốc, tăng 28,63 so với cùng kỳ 2011. Sản phẩm nông-lâm-ngư chiếm 35-40% kim ngạch xuất khẩu, khoáng sản và năng lượng 25%, hàng công nghiệp và chế biến 20% (VNS, 2-6). * VF: Cần so sánh kim ngạch xuất khẩu với giá trị nhập khẩu từ Trung Quốc để hiểu rõ hơn quan hệ thương mại song phương.

* Hội nhập thị trường tài chính quốc tế:

Việt Nam quan tâm cơ hội mở rộng kinh doanh và đầu tư sang Nam Mỹ – khu vực kinh tế có GDP trên 5.500 tỷ USD và dân số 580 triệu. Kim ngạch thương mại giữa Việt  Nam và Nam Mỹ đạt 4,5 tỷ USD trong năm 2011, tăng gần 15 lần so với quy mô 300 triệu USD hồi năm 2000 (VNA, 2-6).

Nhiều công ty nhỏ và vừa của Mexico muốn đầu tư vào Việt Nam. Thương mại song phương đạt 1 tỷ USD trong năm 2011 và tiếp tục tăng trưởng trong Q1.2012 (VNS, 2-6).

* Hiệp ước:

Trả lời báo chí về việc Đan Mạch dừng ba dự án ODA vì gian lận và sử dụng vốn sai mục đích (VF, 31-5), Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn và Biến đổi Khí hậu – Bộ Tài nguyên và Môi trường nói cơ quan này “không phụ trách và không biết sự việc này. Vụ trưởng Vụ Kinh tế đối ngoại thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước về ODA, cho biết cơ quan này cũng chỉ mới biết thông tin qua báo chí. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã làm công văn gửi Bộ Khoa học Công nghệ – cơ quan quản lý trực tiếp dự án về biến đổi khí hậu – để đề nghị làm rõ sự việc này (VnEconomy, 1-6).

* Địa Kinh tế:

Suy giảm kinh tế của Trung Quốc đã lan tới Hồng Kông, khiến tăng trưởng bán lẻ tại đây chỉ tăng 1,4% trong tháng T4.2012 so với năm trước. Đây là  mức thấp nhất kể từ T10.2009 (Bloomberg, 31-5).

Chủ tịch ECB yêu cầu các nhà lãnh đạo châu Âu phải nhanh chóng làm rõ kế hoạch chi tiết đối với đồng euro, nhằm xua tan những mối nghi ngại về tương lai của đồng tiền chung này (TTXVN, 1-6).

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản cho rằng biến động một chiều của đồng Yen không phản ánh tình hình kinh tế thực tế của Nhật Bản, nhấn mạnh Chính phủ Nhật sẽ theo dõi chặt chẽ các biến động trên thị trường ngoại hối và sẽ phản ứng cương quyết nếu tình trạng hỗn loạn này tiếp diễn, ám chỉ đến biện pháp can thiệp vào thị trường tiền tệ ngăn chặn đồng Yên tăng giá (TTXVN, 1-6).

Báo cáo của EC công bố ngày 30/5 cảnh báo mục tiêu giảm bớt thâm hụt ngân sách ở mức 3% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) từ nay đến năm 2013 là một trong những thử thách lớn của Chính phủ Pháp, và nước này cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa để đạt được mục tiêu đó. Cán cân thương mại của Pháp bị thâm hụt kéo dài từ năm 2004 cho thấy tính cạnh tranh của nền kinh tế Pháp đang sa sút, nhất là khi so sánh với một số đối tác châu Âu khác (TTXVN, 1-6).

Pascal Lamy ghi nhận khả năng chống chọi khá tốt của kinh tế châu Á trước tình hình bất ổn kinh tế tại Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) và triển vọng bấp bênh của kinh tế Mỹ . Nhưng Giám đốc WTO này cũng cảnh báo khả năng “miễn dịch” của châu Á trước những diễn biến tiêu cực của nền kinh tế toàn cầu sẽ không thể tồn tại mãi, và “nguy cơ lớn nhất” đối với châu Á là chủ nghĩa bảo hộ. Ông Lamy kêu gọi ASEAN tăng cường hội nhập nhằm đảm bảo sức chống chọi với các “cú sốc” kinh tế từ bên ngoài (TTXVN, 1-6).

* Địa  Chính trị:

Kênh truyền hình Al-Jazeera (1-6-2012) đưa tin các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Philippines và Việt Nam tăng cường trang bị vũ khí trong bối cảnh địa chính trị và nguy cơ xung đột mới. Chi phí quốc phòng cho mua sắm vũ khí mới của Đông Nam Á năm 2011 là gần 25 tỷ USD, một con số lớn so với sản lượng kinh tế các quốc gia này, nhưng được đánh giá sẽ còn tăng lên 60 tỷ USD vào năm 2016. Một giáo sư của University of the Philippines được Al-Jazeera phỏng vấn nói rằng: Mỗi khi nhắc tới mua sắm và tăng cường năng lực vũ khí ở ĐNA, người Trung Quốc lại nghĩ ngay rằng những nỗ lực này nhắm vào Trung Quốc.

Aung San Suu Kyi gây ấn tượng với các nhà lãnh đạo thế giới tại WEF trong lần đầu tiên rời Myanmar trong 25 năm qua. Bà Suu Kyi kêu gọi cộng đồng quốc tế đầu tư cẩn trọng vào Myanmar, ưu tiên cho mục tiêu tạo việc làm cũng nhiều như kiếm lợi nhuận (Aljazeera, 1-6).

Hai thượng nghị sĩ John McCain và Joseph Lieberman cho biết, chính phủ Mỹ không ủng hộ kêu gọi của Trung Quốc về việc tổ chức đàm phán mặt đối mặt để giải quyết các mâu thuẫn đang gia tăng ở Biển Đông (VNN, 1-6).

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta khẳng định: Mỹ đang lên kế hoạch tăng cường sự hiện diện quân sự tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương thông qua các liên minh mà không cần các căn cứ thường trực mới ở khu vực này (VNN/CNA, 1-6)

Quan chức quân sự Philippines lo lắng các lực lượng Trung Quốc có thể đặt cột mốc hoặc xây dựng trên bãi cạn tranh chấp Scarborough ở Biển Đông (VNN, 1-6).

Nguồn: Vietnamica