Thông tin và thị trường chứng khoán

Trên thị trường chứng khoán, khi niềm tin là yếu tố quan trọng nhất thì lẽ tự nhiên thông tin là của quý. Càng có nhiều thông tin về doanh nghiệp, niềm tin của nhà đầu tư về một quyết định đầu tư sáng suốt với cổ phiếu của doanh nghiệp càng cao. Đặc biệt, khi nhà đầu tư tin tưởng rằng mình nắm giữ những thông tin không mấy ai có. Điều tưởng chừng như rất hợp lý này lại chính là cái bẫy nguy hiểm và là sai lầm dễ mắc phải của nhiều nhà đầu tư

Theo giả thiết Thị trường Hiệu quả, giá chứng khoán điều chỉnh nhanh chóng theo các thông tin mới xuất hiện trên một thị trường tài chính vốn hiệu quả. Nói cách khác, giá của một chứng khoán là kết quả phản ánh mọi thông tin đến nó. Tính quyết định của thông tin tới giá chứng khoán một lần nữa được khẳng định khi cả một lý thuyết đồ sộ với vô vàn công thức, phương trình và ký hiệu toán học được dựng lên kéo theo cả cộng đồng nghiên cứu đông đảo lao vào tìm kiếm quan hệ giữa thông tin và giá chứng khoán.

Các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam dành nhiều quan tâm hơn tới thực hành và ứng dụng lý thuyết. Do vậy, cộng đồng đầu tư tập trung vào hai nội dung: kiếm thông tin từ đâu? và Xử lý thông tin thế nào?

Kiếm thông tin từ đâu?

Với các công nghệ truyền thông hiện đại, rất khó phát biểu rằng chúng ta thiếu thông tin. Giữa lúc kinh doanh chứng khoán đang là tâm điểm của mọi tiêu điểm thì tin tức, kiến thức, ý kiến trao đổi, đánh giá, thông số tài chính… mọi thứ dính dáng hoặc có thể gán cho là có liên hệ tới chứng khoán xuất hiện hầu như liên tục và trên mọi phương tiện truyền thông như báo giấy, truyền hình, đài phát thanh và đặc biệt là mạng Internet. Nếu tìm kiếm trên Google hay Yahoo với các từ khoá “chứng khoán”, “cổ phiếu”, hay “thị trường chứng khoán”… chúng ta sẽ nhanh chóng bị lạc trong rừng kết quả.

Nguồn thông tin rất phong phú và dồi dào. Bên cạnh đó, còn các nguồn ít chính thức hơn thường có được thông qua mạng lưới các quan hệ cá nhân chằng chịt và phức tạp. Thông tin từ nguồn này, tuy vô cùng khó thống kê, nhưng có thể dự đoán là có số lượng và mức độ tác động vượt trội so với các loại thông tin sẵn có theo kiểu “ai cũng biết”  như ở trên.

Vậy là, nhà đầu tư nào cũng có nhiều thông tin bằng nhau. Sự khác biệt giữa các nhà đầu tư nằm ở việc xử lý thông tin?

Xử lý thông tin như thế nào?

Khi tâm lý bầy đàn áp đảo trên thị trường, năng lực phân tích và xử lý thông tin có lẽ không mấy hữu dụng. Tuy vậy, cũng không ai bỏ qua việc xử lý thông tin cả. Không đếm xỉa gì tới thông tin nhận được chính là một cách xử lý thông tin rồi.

Xử lý thông tin vừa là kỹ thuật, vừa là nghệ thuật. Với cùng một thông tin, so sánh, kiểm tra chéo giữa các nguồn tin khác nhau nhiều khi không quá khó hay đòi hỏi nhiều nguồn lực (thời gian và tiền bạc) nhưng mang lại hiệu quả rất rõ ràng. Xem xét các số liệu, chỉ tiêu kinh doanh, chỉ tiêu tài chính có thể thực hiện nhanh chóng bằng các thao tác đơn giản trên excell: vẽ đồ thị, tính tỉ lệ phần trăm, so sánh tốc độ tăng trưởng.. Cao cấp và chuyên môn hơn có các công cụ phân tích kỹ thuật, Megastock, Mathematica.. Nói ngắn gọn, thông tin không thiếu, công cụ xử lý thông tin cũng rất nhiều.

Tính nghệ thuật trong xử lý thông tin thể hiện qua việc rút ra kết luận khác nhau từ cùng một thông tin ban đầu. Tác phong kiểm chứng, đối chiếu thông tin giữa các nguồn khác nhau rất cần rèn luyện. Khai thác và xử lý tốt những con số trong báo cáo tài chính công bố công khai đã có thể mang lại những hiểu biết đáng kể và khác biệt với đám đông.

Cách thức trình bày thông tin cũng dễ dàng tạo ra ấn tượng và cảm nhận khác biệt nếu người nhận thông tin thiếu cẩn trọng. Các quyết định đầu tư thành công vẫn hay được tưởng tượng gắn liền với việc nắm giữ các bí quyết và thông tin tuyệt mật. Điều này xét ra dường như không hoàn toàn đúng và lại rất khó kiểm chứng. Quan sát và phân tích cung cách tổ chức kinh doanh, vận hành sản xuất, ghi chép sổ sách, cung cấp thông tin của doanh nghiệp thì thực tế và khả thi hơn. Một cổ phiếu được giao dịch với giá cao và rất “sốt” nhưng tài liệu giới thiệu gửi tới nhà đầu tư lại đầy rẫy lỗi ngữ pháp và chính tả- biểu hiện rõ ràng của sự vội vã và không cẩn thận – thì có lẽ nên tránh xa.

—
* Trần Trí Dũng,  DHVP Research, viết lại từ bài hợp tác Saga và báo Hà Nội Mới, số 13684 (25-3-2007)

Nguồn: VF