Toàn cảnh kinh tế-tài chính 3-6-2012

1. Diễn biến nội địa

* Đáng chú ý trong ngày:

• TTCK cần vượt qua bài kiểm tra tâm lý để chuyển sang giai đoạn tăng bền vững.
• Chủ dự án, người mua, nhà đầu cơ vẫn rất rụt rè trên thị trường bất động sản đã có nhiều hành động chính sách hỗ trợ.
• Nông nghiệp Việt Nam vẫn thiếu chiến lược phát triển bền vững và có chiều sâu.
• Xu thế giảm lãi suất tiếp tục được khẳng định; dòng tiền lớn sẽ được bơm ra thị trường trong nửa cuối 2011.
• Luật Đất đai được cử tri và đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm.
• Quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA sẽ là tâm điểm của Hội nghị CG giữa kỳ 2012.
• Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta đã đến vịnh Cam Ranh thăm lại khu căn cứ cũ của Hải quân Mỹ tại đây.

* Ngân hàng:

Lãi suất và giá trị giao dịch giảm trên thị trường liên ngân hàng trong tháng 5.2012. Lãi suất trung bình qua đêm, kỳ hạn 1 tuần và 2 tuần lần lượt là 5,62%, 3,98% và 4,39%/năm, giảm khá mạnh so với tháng 4 với lãi suất lần lượt là 8,62%, 7,42% và 7,66% năm. So với đầu năm, lãi suất bình quân trên thị trường liên ngân hàng đã giảm gần 10%/năm đối với những kỳ hạn nêu trên. (TTVN, 3-6).

* Bất động sản:

* VF: Nhiều chính sách hỗ trợ đã được triển khai (miễn giảm và giãn các khoản thuế, bơm thêm tiền và tín dụng, giảm lãi suất) nhưng thị trường bất động sản vẫn tìm lại được trạng thái sôi động. Chủ dự án bất động sản, nhà đầu cơ, người mua tiếp tục rụt rè.

Thị trường bất động sản không hình thành được một mức giá chuẩn – có thể làm cơ sở so sánh và đánh giá để ra quyết định giao dịch (VEF, 2-6). * VF: Thiếu chuẩn thông tin làm gia tăng lo ngại của người mua và nhà đầu tư bất động sản với vấn đề thông tin bất đối xứng, càng làm suy giảm thanh khoản trên thị trường.

Theo thống kê chưa đầy đủ, trong tổng số 35.000 căn hộ đã hoàn thành cho đến nay tại TPHCM thì 37% là căn hộ cao cấp, 38% căn hộ trung bình và 25% là căn hộ bình dân. Trong số 12.000 căn hộ được chào bán trong 6 tháng đầu năm 2012 trên thị trường Hà Nội có tới 405 là căn hộ cao cấp với giá bán trung bình từ 30 triệu đồng/m2 trở lên (NLĐ, 3-6).

* Tiền tệ:

Trần lãi suất tiền gửi có khả năng sẽ hạ xuống 9%/năm vào cuối năm 2012 (TN, 2-6).

Sau 3 tháng liên tiếp “hút ròng” lượng tiền 187.572 tỷ đồng qua thị trường mở (tháng 2: 110.909 tỷ đồng, tháng 3: 34.510 tỷ đồng và tháng 4: 42.153 tỷ đồng), trong tháng 5 NHNN đã bơm ra thị trường tổng cộng 712 tỷ đồng. Trong T5, NHNN cũng phải trả lãi 156 tỷ đồng cho 23.000 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn.

* M&A:

Có khả năng MSN sẽ thâu tóm TTP (CTCP Bao bì nhựa Tân Tiến) khi MSN giảm tỷ trọng tự làm bao bì và chuyển đơn hàng sang cho TTP thực hiện (TTVN, 3-6). * VF: Khả năng này nếu xảy ra thì cũng phù hợp với chiến lược mở rộng bằng M&A của MSN.

AIT Pte. Ltd. mua bổ sung hơn 1 triệu cổ phiếu CII, nâng tỷ lệ sở hữu tại công ty này lên 10% (HSX, 31-5)

* TTCKVN (HOSE/HNX):

Với nhiều thông tin hỗ trợ xu thế tăng, đặc biệt dòng tiền lớn được bơm ra trong nửa cuối năm 2012, nhưng TTCK vẫn cần vượt qua bài kiểm tra tâm lý để chuyển sang giai đoạn tăng bền vững.

Ngày 5-6, giao dịch chứng khoán phiên buổi chiều sẽ chính thức được áp dụng sau 3 tháng thực hiện thí điểm. Thực tế cho thấy, tính thanh khoản của thị trường đã được cải thiện một cách rõ rệt trong thời gian này. Trong tương lai, giờ giao dịch buổi chiều có thể sẽ chuyển sang từ 13h30 đến 15h00 (ĐTCK, 1-6).

* Chính sách vĩ mô:

Bộ Tài chính chưa có dự định tiếp tục miễn, giảm thuế chứng khoán (ĐTCK, 2-6).

* Tài chính doanh nghiệp:

HAG gặp vấn đề dòng tiền khi phải chi ra 5.603 tỷ đồng và thu về 3.600 tỷ đồng trong năm 2012. Fitch Ratings cảnh báo nếu HAG không có số dư tiền mặt khoảng 3.000 tỷ đồng vào cuối T6.2012, thì sẽ bị hạ tiếp hạng tín dụng. Hy vọng của HAG đặt vào (i) doanh thu bất động sản với mức giảm giá 50%; và (ii) doanh thu xuất khẩu khoáng sản từ các tài sản tại Tây Nguyên, Thanh Hóa, Lào và Campuchia (mức tổng ước tính lên tới 7,2 tỷ USD) (NDH, 3-6). * VF: Doanh nghiệp rơi vào trạng thái ‘phá sản kỹ thuật’ khi dòng tiền âm.

* Thông tin thị trường/doanh nghiệp khác:

Lễ hội trái cây tại Công viên Suối Tiên (Tp.HCM) thu hút hàng ngàn du khách trong nước và quốc tế (VNS, 2-6). * VF: Nông nghiệp và du lịch là hai ngành có thế mạnh và cần được khai thác hiệu quả hơn nữa trong nền kinh tế Việt Nam.

Doanh nghiệp tại Tp. HCM – đầu tàu kinh tế của Việt Nam – lo lắng trước tình trạng thiếu vốn sản xuất-kinh doanh, lãi suất vẫn còn cao, và sức tiêu thụ kém (VNS, 2-6).

Nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục trồng trên quy mô lớn giống lúa chất lượng thấp (vì được các công ty nước ngoài đưa ra mức giá thu mua cao) mặc dù Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã có cảnh bảo (VNS, 2-6). * VF: Phát triển nông nghiệp Việt Nam cần đi vào chiều sâu và tăng cường chất lượng. Chính sách phải thuyết phục người nông dân bằng lợi ích kinh tế của họ. Các công ty nước ngoài muốn làm ăn tại Việt Nam cũng phải tuân thủ chiến lược phát triển của quốc gia. Thái Lan là ví dụ rất tốt cho Việt Nam với quyết tâm phát triển nông nghiệp chất lượng cao, phục vụ bền vững lợi ích của người dân.

Cà phê Việt Nam, giao trong tháng 6 và tháng 7, được trả ngang giá giao dịch trên sàn Liffe, tăng 10 USD so với tuần trước. Báo cáo của Volcafe cho thấy nguồn hàng còn lại của vụ 2011/12 tại các kho ngoại quan ở Tp. Hồ Chí Minh chỉ xấp xỉ 4,8 triệu bao loại 60 kg, trong khi còn tới 7 tháng nữa mới bước vào vụ thu hoạch 2012/13. Việc mua hàng tại Việt Nam hiện rất khó khăn vì hầu như không có người chào bán. Trong tháng trước, xuất khẩu cà phê cả nước ước đạt 2,8 triệu bao (TTVN, 3-6).

Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM) sẽ cung ứng khoảng 70.000 tấn đạm Phú Mỹ và hơn 60.000 tấn đạm Cà Mau ra thị trường trong tháng Sáu (TTXVN, 1-6).

* Chính trị:

Trong rất nhiều dự án luật mới, sửa đổi và bổ sung luật hiện có, các đại biểu Quốc hội đặt ưu tiên cho công việc xem xét và sửa đổi Luật Đất đai (VNS, 2-6). * VF: Đất đai và nhà cửa là tài sản có giá trị lớn, có ý nghĩa quan trọng với người dân Việt Nam. Quy định pháp luật đất đai của Nhà nước bởi vậy luôn được người dân quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản tăng trưởng nóng vài năm gần đây cũng như những vụ cưỡng chế giải phóng mặt bằng có xung đột giữa người dân và chính quyền địa phương. Quan tâm của các đại biểu với Luật Đất đai đã phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của cử tri.

* Xã hội:

Sở GTVT (Tp. HCM) đã đưa ra kế hoạch mua 1.680 xe buýt mới trong giai đoạn 2012-15, với kinh phí dự kiến 2.000 tỷ đồng (95,7 triệu USD). Chính quyền thành phố kêu gọi các nhà đầu tư tham gia kế hoạch này bằng việc bỏ 30% vốn đầu tư, phần còn lãi sẽ được vay với lãi suất thấp. UBND Tp. HCMC cũng sẽ hỗ trợ việc tổ chức và vận hành tuyến xe buýt. Xe buýt mới sẽ sử dụng nhiên liệu CNG và định vị GPS. * VF: Xe buýt hiện đại, phục vụ tốt và chạy bằng nhiên liệu sạch không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân mà còn đóng góp phát triển du lịch, bảo vệ môi trường. Việc thuyết phục thành công các nhà đầu tư tư nhân cùng tham gia vào dự án sẽ chứng tỏ hiệu quả kinh tế của kế hoạch này.

Hàng trăm người đã xếp hàng cả đêm để có cơ hội mua Samsung Galaxy S III tại Tp.Hồ Chí Minh và Hà Nội với giá khoảng 11,4 triệu đồng (giá bán lẻ 16,4 triệu đồng trừ khuyến mãi 5 triệu đồng) (VnExpress, 31-5). * VF: Là quốc gia có thu nhập bình quân đầu người ở mức trung bình thấp nhưng độ chịu chơi sản phẩm công nghệ của người tiêu dùng Việt Nam rất cao.

2. Góc nhìn quốc tế

* Về triển vọng kinh tế Việt Nam:

* VF: NĐTNN tiếp tục giữ niềm tin vào tăng trưởng kinh tế của  Việt  Nam. Những vấn đề cần cải thiện có: (i) đơn giản thủ tục, (ii) công khai và minh bạch thông tin, nỗ lực cải cách cơ chế điều hành kinh tế theo hướng tôn trọng các quy tắc thị trường.

Tính đến ngày 30/4/2012, Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD) đã cấp mã số giao dịch chứng khoán cho 15.757 nhà đầu tư nước ngoài trong đó có 1.831 nhà đầu tư tổ chức và 13.926 nhà đầu tư cá nhân. Tháng 5.2012, đã có thêm 39 nhà đầu tư nước ngoài bao gồm 26 tổ chức và 13 cá nhân đầu tư nước ngoài được VSD cấp mã số giao dịch chứng khoán (VSD, 2-6).

Tháng 5-2012, NĐTNN mua ròng gần 600 tỷ đồng trên TTCKVN, trong đó HSX: 134 tỷ đồng và HNX: 167 tỷ đồng (TTVN, 3-6).

Chênh lệch giá trị mua bán của khối ngoại tại HoSE qua các tháng (Đơn vị: Tỷ đồng)

* Về hệ thống và thị trường tài chính Việt Nam:

FTSE sẽ đưa cổ phiếu REE, PET, KDH ra khỏi danh mục trong rổ chỉ số FTSE Vietnam Index ETF; loại cổ phiếu DHG, VCF, PGD, ASM và LCG ra khỏi danh mục chỉ số FTSE Vietnam All Share Index; điều chỉnh tỷ trọng của 5 cổ phiếu (được thực hiện sau ngày thứ Sáu, 15/6/2012 và có hiệu lực từ ngày 18/6/2012): CTG giảm từ 11% xuống 10%; STB giảm từ 30% xuống 15%; KDC tăng tỷ lệ từ 40,47% lên 49%, KBC từ 49% xuống 40% và MBB giảm từ 30% xuống 10% (NDH, 2-6).

* Về chính sách phát triển kinh tế VN:

Fiachra Mac Cana, Giám đốc Nghiên cứu của Công ty Chứng khoán Tp.HCM (HSC) đánh giá việc thành lập công ty mua bán nợ xấu của ngân hàng giúp cải thiện tình hình tăng trưởng. Về nguồn vốn, Mac Cana cho rằng Chính phủ sẽ không sử dụng vốn chủ sở hữu mà sẽ huy động vốn dài hạn (dưới dạng trái phiếu kỳ hạn 5-10 năm) cho đủ 100.000 tỷ đồng. Nếu có bảo lãnh của Chính phủ, có thể các công ty bảo hiểm sẽ mua các trái phiếu này và NHNN là người mua chủ yếu. Kỹ thuật vận hành công ty mua bán nợ này vẫn là một câu hỏi (VnEconomy, 2-6)

* Về các ngành/vùng kinh tế VN:

Việt Nam có tiềm năng và cơ hội trong xuất khẩu ứng dụng công nghệ thông tin cho các sản phẩm máy tính thông minh và mạng xã hội (VF, 25-5). “Apps economy” đang thu hút quan tâm của giới đầu tư, kinh doanh toàn cầu như động lực tăng trưởng công nghệ mới. Câu chuyện của Rovio (Phần Lan) với ứng dụng game ‘Angry bird’ là một bài học thành công cho nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp của Việt Nam.

3. Việt Nam hướng tới thị trường toàn cầu

* Ngoại giao:

Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Phụ nữ Toàn cầu lần thứ 22 tại Athens, Hy Lạp, phát biểu, khủng hoảng kinh tế-tài chính toàn cầu mang tới cơ hội để phụ nữ khẳng định vai trò. Với Việt Nam, phụ nữ thực sự là một động lực phát triển quốc gia (VNS, 2-6).

* Thương mại quốc tế:

70% doanh nghiệp FDI tại Việt Nam báo cáo kết quả kinh doanh lỗ. Thực trạng này khiến các nhà quản lý Việt Nam đặt câu hỏi liệu có tồn tại những lỗ hổng trong quản lý để NĐTNN dễ thực hiện chuyển giá, kinh doanh “lãi thật-lỗ giả”. Nỗ lực hoàn thiện hệ thống thông tin kiểm soát và thắt chặt chính sách được kỳ vọng sẽ hạn chế vấn đề chuyển giá trong các doanh nghiệp FDI. * VF: Các hệ thống kiểm soát tự động sẽ không mấy hiệu quả nếu bỏ qua nhân tố con người. Cán bộ nghiệp vụ của Việt Nam có trình độ tốt (chẳng hạn, có thể nhìn rõ cách thức lách luật để huy động tiền gửi vượt lãi suất của NHTM) và có đủ năng lực phát hiện doanh nghiệp nào có chuyển giá.

* VF: Việt Nam vượt qua Thái Lan để nhận được hợp đồng cung cấp 100.000 tấn gạo cho Philippines. Tuy nhiên, chiến thắng với giá chào bán thấp hơn và điều kiện giao hàng tốt hơn đặt câu hỏi về tính bền vững và định hướng phát triển chiều sâu của nông nghiệp Việt Nam.

Ngành thủy sản xuất khẩu ròng 2 tỷ USD trong 5T.2012 (VNS, 2-6).

* Hội nhập thị trường tài chính quốc tế:

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) Việt Nam đứng đầu bảng xếp hạng khả năng cạnh tranh trong nhóm “Con hổ mới ASEAN”, theo kết quả khảo sát 3.100 SMEs tại Thái Lan, Malaysia, Việt Nam, Indonesia và Philippines của Trường ĐH Dhurakij Pundit, Thái Lan (TN, 2-6)

* Hiệp ước:

Do sai phạm trong sử dụng và quản lý nguồn vốn tài trợ phát triển của đối tác Việt Nam, Đan Mạch đã ngừng cấp vốn 3 trong tổng số 4 dự án ODA tại Việt Nam (VF, 3-6). * VF: Sự việc này chắc chắn sẽ là một trong những nội dung được trao đổi nhiều nhất tại hội nghị CG giữa kỳ 2012 diễn ra trong tuần tới. Việt Nam bị tổn hại hình ảnh trước cộng đồng quốc tế. Việc khôi phục uy tín tùy thuộc ở cách Việt Nam nhận trách nhiệm và xử lý những việc làm sai, cũng như cam kết cụ thể về công khai, minh bạch trong quản lý và sử dụng vốn tài trợ trong thời gian tới.

* Địa Kinh tế:

Kinh tế Philippines tăng trưởng vượt mức dự kiến khi đạt 6,4% trong Q1.2012. Đây được xem như thành quả của nỗ lực xây dựng nền tảng tăng trưởng bền vững trong 2 năm qua của chính quyền Tổng thống Benigno Aquino (VNS, 2-6).

Lạm phát của Indonesia giảm xuống 4,45% trong tháng Năm nhờ giá lương thực cơ bản giảm trong mùa thu hoạch (VNS, 2-6).

Trong tháng 4, số việc làm tạo mới chỉ đạt 69.000 việc làm, mức thấp nhất trong vòng 1 năm qua. Dữ liệu này tạo ra sự lo lắng về khả năng phục hồi của nền kinh tế Mỹ. Kết thúc phiên giao dịch cuối tuần, chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 274,88 điểm (-2,22%), xuống 12.118,57 điểm; S&P 500 giảm 32,29 điểm (-2,46%), xuống 1.278,04; Nasdaq Composite giảm 79,86 điểm (-2,82%), xuống 2.747,48 (ĐTCK, 2-6).

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và EU gia tăng. EU có thể ó thể áp dụng các công cụ bảo hộ mậu dịch (TDIs) để ngăn chặn những gì mà họ cho là có trợ cấp không công bằng của Trung Quốc. Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của EU, nhưng lại là đối tác xuất khẩu lớn nhất vào thị trường châu Âu (TTXVN, 2-6).

Một giải pháp mới cho khủng hoảng eurozone: Đức rời bỏ khu vực đồng tiền chung thay vì Hy Lạp. Những người ủng hộ giải pháp này lập luận rằng, sức cạnh tranh quá mạnh của Đức đã đẩy các nền kinh tế yếu hơn của eurozone vào khó khăn; rủi ro và tổn thất với eurozone từ sự chia tay của Đức cũng dễ đoán định và có thể dễ chịu hơn so với trường hợp Hy Lạp (ĐTCK, 2-6).

* Địa  Chính trị:

Chính trường Thái Lan tiếp tục căng thẳng với tranh cãi về dự luật Hòa hợp Dân tộc mà nếu được thông qua sẽ mở đường cho cựu Thủ tướng Thaksin thoát khỏi các cáo buộc về tham nhũng và khủng bố (VNS, 2-6).

Ấn Độ ban hành quyết định có hiệu lực ngay lập tức chính sách cắt giảm chi tiêu công hà khắc – như không tổ chức hội họp tại khách sạn 5 sao, giảm công tác nước ngoài, dừng bổ sung các vị trí mới trong cơ quan chính quyền – để kiểm soát thâm hụt ngân sách đang tăng nhanh. Tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ giảm xuống mức 6,5% trong năm tài chính 2011-12 (VNS, 2-6).

Ngành du lịch Myanmar sẽ tăng trưởng mạnh trong những năm tới không chỉ bởi vốn lịch sử, văn hóa và vẻ đẹp thiên nhiên mà còn được thúc đẩy nhờ nỗ lực hội nhập quốc tế trở lại của quốc gia Đông Nam Á này (VF, 3-6).

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta đã đến vịnh Cam Ranh thăm lại khu căn cứ cũ của Hải quân Mỹ tại đây. Theo kế hoạch của ông Panetta, tới năm 2020, khoảng 60% lực lượng hải quân Hoa Kỳ sẽ hiện diện ở châu Á-Thái Bình Dương.  Trong 11 tàu sân bay của Mỹ, hiện 6 tầu đang làm nhiệm vụ tại Thái Bình Dương (AP, 3-6). * VF: Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ rất bộn bề công việc, hẳn không rảnh rang đi thăm cảnh xưa người cũ.

Nguồn: Vietnamica